محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1618
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
مصلحت وقت با كامران ميرزاى افغان گفتگوى صلحى كرده با قلبى محزون و خاطرى اندوهگين از رود هرات حركت نمودند و در منزل كوسويه دويست خانوار سكنهء آنجا را كوچانيده به امير اسد اللّه خان عرب حاكم قاينات سپردند و خوانين عرب را مرخّص فرموده در رباط كافر قلعه نيز دستهجات سواره ركابى را رخصت دادند و در اواخر جمادى الثانيه وارد مشهد مقدس شدند و به عزادارى پرداختند و پس از چندى نجفقلى خان شادلو با فرستادهء كامران ميرزاى افغان به حضور و الا مشرف شده پانزده هزار تومان و پنجاه بسته شال كشميرى پيشكشى كامران ميرزا را تقديم نمود - امّا اعليحضرت صاحبقران نظر به پاس خدمات وليعهد جنّت مهد طاب ثراه و لياقت و بزرگوارى نواب شاهزاده اعظم محمّد ميرزا ولايت خراسان و ولايت آذربايجان را به نواب مستطاب معظم دادند و يكصد دست خلعت مصحوب محمّد خان قاجار دولو خال حضرت شاهزادهء اعظم به خراسان ارسال داشتند و ميرزا محمّد خان بيگلربيگى ولد آصف الدوله نيز با يكصد دست خلعت به آذربايجان رفته عزاداران دو ولايت را از لباس سياه بيرون آوردند - هم در اين سال نواب حسينعلى ميرزا فرمانفرماى فارس آقابابا خان مازندرانى را به گرفتن مرتضى خان ايل بيگى فارس مأمور نموده او را در قلاع فيروزآباد گرفته و چون ايل بيگى زخم گلوله برداشته بود بعد از رسيدن به شيراز درگذشت و محمّد على خان ايلخانى برادر مهتر او را با ميرزا على اكبر قوام الملك در شهر شيراز محبوس داشتند - هم در اين سال در ايّام نوروز بيست و چهار معلّم انگليسى كه يك نفر از آنها كلنل يعنى سرهنگ بود از هندوستان براى مشق سپاه ظفرهمراه به ايران آمدند - هم در اين سال موكب همايون به زيارت حضرت معصومه سلام اللّه عليها رفته به تعمير طاق و رواق بقعهء مباركه حكم فرمودند و بعد از مراجعت سور نواب سلطان محمّد ميرزاى سيف الدوله حاكم اصفهان و جشن عروسى شاهزاده فرّخسير ميرزا و نواب صاحبقران ميرزا گرفته شد . و حسينعلى خان معير الممالك ابن دوستعلى خان بسطامى و سليمان خان افشار به شرف مصاهرت حضرت خاقان مشرف گشتند - هم در اين اوان نواب خسرو ميرزا در آقدربند با تركمانان به منازعه پرداخته و غالب آمد و غرورى بهم رسانيده به اغواى بعضى بىاذن نواب شاهزادهء اعظم والى